शनि, मंसिर ६, २०८३
Sat, November 21, 2026
Shadow

उच्च मनोबिज्ञानका साथ कोरोना संग लडौं

डा.डिआर उपाध्याय,

आजभन्दा करिब डेढ वर्षअघि चीनको वुुहान प्रान्तबाट सुरु भएको कोरोना संक्रमण क्रमशः विश्वव्यापी फैलिँएको हो । यसले महामारीको रूप लिएको थियो । शक्तिशाली राष्ट्रहरुलाई समेत यसले थप चुनौती दिँदै आयो । कोरोनाले धनी गरीव कसैलाई पनि छोडदैन । र छोडेन पनि । यतिबेला नयाँ प्रजातिको संक्रमण देखिएको छ ।

जसले गर्दा आमनागरिकमा एक खालको त्रास उत्पन्न भएको छ । छिमेकी राष्ट्र भारतमा दैनिक लाखांैको संख्यामा देखिएको संक्रमणको उच्चतम दरले विश्वलाई नै एकखालको चुनौती दिइरहेको छ । खुला सीमानाका कारण सहजरुपमा आउने जाने भईरहदा नेपाल त्यसबाट बढी प्रभावित भएको छ ।

सीमानाकामा कडाई गरौं । कोरोनाका कारण बिगत बर्षमा लामो समयसम्म स्कुल , कलेज बन्द रहेका थिए । अहिले पनि त्यही स्थिती दोहोरिएको छ । देशको अर्थतन्त्र फेरी डामाडोल हुने होकी भन्ने चिन्ता पनि थपिएको छ । यो बेला कोभिडको यो भयावहले फेरि एकपटक सवैलाई झस्काएको छ । नेपालको शिक्षा क्षेत्र देखि सवै क्षेत्रलाई कोरोनाको दोस्रो लहरले थप चिन्ता बढाएको छ ।

सवै भन्दा पहिला आफू सुरक्षित हुने र अरुलाई पनि सुरक्षित हुन सिकाउने बानीको बिकास गरौं । मैले पटक पटक सुझावको रुपमा भन्दै पनि आएको छु की कोरोना संग खेलवाड नगरौं । यो रोग संग खेलवाड गरे ज्यान नै खतरामा जान सक्छ । भिडभाडमा नजाने जहाँ पायो त्यही नखाने , सावुन पानीले मिचि मिचि हात मुख धुने , माक्स लगाउने जस्ता काम गरे पनि कोरोना तपाई हामी संग आउँदैन । तातो बेसार पानी खाने बानी खाने बानी बसालौं ।

रोगबाट जोगिन सवै भन्दा पहिला आफू नै सर्तक रहनु पर्छ । आफू सर्तक रहे मात्र समाज सर्तक रहन्छ । कोरोना भनेको माहामारी रोग हो । यसवाट हामी सवै जोगिनु पर्छ । कसैले पनि अटेरि गरेर बस्नु हुदैन । यति बेला बढी प्रभावित भएका क्षेत्रका विद्यालयहरु बन्द छन । खासगरी निजी विद्यालयका सञ्चालक विद्यालय बन्द गर्न चाहेका थिएनन् । सरकारको निर्देशनले स्कुल बन्द गर्न बाध्य भएका छन । अहिले फेरि अनलाइन कक्षाहरु पुनः सुरु भइरहेका छन । यतिबेला कोभिड संक्रमणको आक्रमणमा बढी मात्रमा बालवालिका परेका छन ।

यो कुरा स्वास्थ तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जनाएको छ । यसबाट १८ वर्षमुनिका बालबालिका बढी प्रभावित भएका छन् । कोरोनाकै कारण हालै भक्तपुरस्थित एक विद्यालयका कक्षा ६ मा पढने ११ वर्षीय बालकको मृत्यु भइसकेको छ । यसकारण पनि अहिले शिक्षाक्षेत्र अत्यन्त संवेदनशील बनेको छ । सरकारले उपत्यकालगायत १४ जिल्लालाई अति प्रभावित जिल्लाका रूपमा राखेको छ । यी जिल्लामा केही समयका लागी विद्यालय बन्द भएका छन ।

अव यी क्षेत्रका कलकारखाना र उद्योगधन्दा बन्द गर्नुपर्ने विज्ञहरूको सुुुझाव छ । सुरक्षा सतर्कता भनेको साबुनपानीले बारम्बार हात धुने, मास्कको प्रयोग गर्ने र सामाजिक दूरी कायम गर्ने हो । महामारी सिर्जित विषम परिस्थितिको मूल्यांकन गरी त्यसको सामाना गर्न सवै एक हुनु पर्ने बेला आएको छ । हरेक कुराको बेला छँदै ठोस निर्णय लिन सक्नु पर्छ ।

अहिलेको सबैभन्दा बढी बुद्धिमत्तापूर्ण कदम भनेको स्कुल बन्द गरेर अनलाइन कक्षा सुरु गर्नु नै हो । यसमा अभिभावक खुसि भएका छन । कोरोनाको त्रासमा बालवालिकाहरुलाई स्कुल पठाउन अभिभावकहरुलाई समस्या थियो । अव यो रोग संग सवै मिलेर मुकाविला गर्नु बाहेक अर्को कुनै बिकल्प छैन । उच्च मनोवलका साथ यो रोग संग लडनु पर्छ । मनोबिज्ञान कमजोर बनाउनु हुदैन । कमजोर मनोबिज्ञानले आफैलाई सताउँछ । त्यसैले उच्च मनोबिज्ञानका साथ कोरोना संग लडौं ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *